Na rynku akcji każda oferta kupna i sprzedaży zostaje zapisana w elektronicznej księdze zamówień, zwanej order bookiem. Zrozumienie, jak te dane rozkładają się w różnych progach cenowych, umożliwia lepsze planowanie własnych transakcji. Artykuł ten ma na celu przybliżyć nowicjuszom pojęcie głębokości rynku oraz pokazać, jak praktycznie wykorzystać tę wiedzę przy handlu na GPW.

Czym jest Głębokość rynku

Głębokość rynku określa liczbę dostępnych jednostek danego instrumentu w kolejnych poziomach cenowych po obu stronach aktualnego kursu. Dzięki temu inwestorzy mogą zobaczyć, ile akcji znajduje się na najbliższym poziomie kupna (bid) oraz sprzedaży (ask), a także jak wygląda ich rozkład dalszych warstw order booka.

Im większa ilość sztuk dostępnych w pobliżu bieżącej ceny, tym bardziej rynek jest odporny na nagłe skoki cen wywołane dużym zamówieniem. Odwrotnie, płytka książka może spowodować szybkie przesunięcie kursu nawet przy stosunkowo niewielkim wolumenie transakcji. Dlatego analiza głębokości pomaga ocenić ryzyko związanego ze zmianą ceny przy planowanym rozmiarze zamówienia.

Jak to policzyć

Podstawowy sposób wyliczenia głębokości polega na zsumowaniu wolumenów dostępnych w określonej liczbie poziomów cenowych po obu stronach spreadu. Typowo przyjmuje się pięć pierwszych warstw, choć inwestorzy mogą rozszerzyć analizę do dziesięciu lub więcej.

Przykład: załóżmy, że aktualny kurs wynosi 100 zł. Po stronie kupna w order booku znajdują się następujące wolumeny – 3 000 akcji przy 99,90 zł, 2 500 przy 99,80 zł i 1 800 przy 99,70 zł. Po stronie sprzedaży mamy 4 200 sztuk przy 100,10 zł oraz 3 600 przy 100,20 zł. Aby obliczyć głębokość do poziomu ±0,20 zł, sumujemy wszystkie wymienione pozycje: (3 000 + 2 500 + 1 800) + (4 200 + 3 600) = 15 100 akcji. Wynik ten oznacza, że w przedziale od 99,70 zł do 100,20 zł znajduje się 15 100 sztuk gotowych do transakcji bez konieczności przekraczania tego zakresu cenowego.

Typowy blad przy tym pojeciu

Najczęstszym błędem jest mylenie głębokości z jedynie widocznym spreadem i zakładanie, że duży wolumen zawsze zostanie w pełni wykonany po cenach wskazanych w pierwszych kilku warstwach. Inwestorzy często ignorują ukryte zamówienia (ang. iceberg) oraz dynamiczne zmiany order booka w trakcie składania własnego zlecenia.

W praktyce oznacza to, że nawet przy pozornie dużej liczbie dostępnych akcji na pierwszych pięciu poziomach, rzeczywiste wykonanie może wymagać „przeskoczenia” do dalszych warstw, co skutkuje niekorzystniejszą ceną. Dlatego przed złożeniem znaczącego zamówienia warto obserwować zmiany w czasie rzeczywistym oraz rozważyć podzielenie zlecenia na mniejsze partie.

Kiedy to ma znaczenie na GPW

Na warszawskiej giełdzie głębokość rynku odgrywa kluczową rolę przede wszystkim przy transakcjach o dużych wolumenach oraz w okresach obniżonej płynności, np. po południu lub przed zamknięciem sesji. Dla spółek notowanych w indeksie WIG, które charakteryzują się wysokim dziennym obrotem, order book jest zazwyczaj rozbudowany, co ogranicza ryzyko gwałtownych ruchów cenowych.

Natomiast akcje o niższej kapitalizacji i mniejszym zainteresowaniu inwestorów mają tendencję do płytkiego księgi zamówień. W takich przypadkach niewielka zmiana wolumenu może spowodować znaczące przesunięcie kursu, dlatego analiza głębokości staje się nieodzowna przy planowaniu wejścia lub wyjścia z pozycji.

Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej ani porady finansowej.